De eerste vrouwen in de gemeenteraad van Hilversum

Ze waren maar kort raadslid, en toch was hun komst historisch: de eerste vrouwelijke gemeenteraadsleden in Hilversum. In 1919 werden twee vrouwen gekozen: Cornelia Delfos-Van der Linde en Kaatje Wagenfeld-Meijer. Ze kwamen vooral op voor de arbeidersklasse en voor vrouwen.

‘Door deze verkiezing doet ook de vrouw haar intrede in de Hilversumsche vroedschap, de kapitalistische vrouw en de proletarische’, meldde de Gooi- en Eemlander na de gemeenteraadsverkiezingen van mei 1919.[i] Het was de eerste keer dat vrouwen gekozen konden worden, dankzij de invoering van het passief kiesrecht twee jaar eerder. Op dat moment konden alleen mannen nog stemmen, het algemeen kiesrecht zou vanaf september 1919 gelden.

Zes zetels

Vier vrouwen hadden zich verkiesbaar gesteld namens vier verschillende partijen: drie liberale partijen en één socialistische partij[ii]. De 45-jarige Cornelia (Corrie) van der Linde en 34-jarige Kaatje Meijer werden uiteindelijk gekozen. De eerste namens de Economische Bond (een voorloper van de VVD), de tweede namens de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP), de voorloper van de Partij van de Arbeid.

Van de vier vrouwen kwam Kaatje als enige uit een arbeidersfamilie. Ze stond als vierde op de SDAP-kieslijst en door het grote succes van de partij haalde ze met veertig stemmen een zetel. De partij werd de op een na grootste van Hilversum en kreeg zes van de 23 zetels.

De Economische Bond haalde niet eens een derde van het aantal stemmen van de SDAP, en kon op twee zetels rekenen. Dat was genoeg voor Corrie om in de raad te komen, die op de kieslijst op plek twee stond en dertig stemmen kreeg [iii]. Het besluit van haar collega-raadslid Hingst om zichzelf lager op de lijst te zetten om een vrouw een kans te geven, was daarvoor bepalend geweest.

Historisch

De belangstelling voor de eerste raadsvergadering na de historische verkiezing van 1919 was groot. Het was een snikhete dag en tientallen mensen stonden voor het oude raadhuis op de Kerkbrink te wachten om een plaats op de tribune te bemachtigen. Kaatje had een ‘bloemenhulde’ voor haar op tafel, gekregen van haar collega’s.

Lees het volledige artikel in het Hilversums Historisch Tijdschrift 2026-3.


[i] De Gooi- en Eemlander (DGE), 23 mei 1919.

[ii] De Vrijzinnige Democratische Bond en de Unie-Liberalen hadden respectievelijk Hendrika Catharina van Ravesteijn-Koster en Cornelia A.H. de Veer-Schuijlenburg op de kieslijst gezet, die niet genoeg stemmen kregen. De man van Ravesteijn-Koster werd wel gekozen.

[iii] DGE, aw.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Het meisje met één been

Een ronddraaiende regenboog-eenhoorn. Geplakt op een kinderrolstoel, met daarin een meisje met blond haar. Haar moeder duwt de rolstoel vooruit terwijl ze iets zegt tegen haar dochter. ‘Jij hebt maar één been!’ hoor ik mezelf denken, nog net niet hardop tegen het meisje. De trein naar Den Haag rijdt binnen op station Heerenveen, ik sta […]

Read More

Hermina Straalman-Kremer, de eerste vrouwelijke wethouder van Hilversum

Hermina Straalman-Kremer (1896-1970) was het eerste vrouwelijke raadslid in Voorst én de eerste vrouwelijke wethouder van Hilversum. Die laatste functie zou zij vijftien jaar bekleden. Dankzij haar radiopraatjes bij de VARA werd ze bovendien landelijk bekend en tot drie keer gekozen als een van de meest populaire vrouwen van Nederland. De strenge socialiste kwam haar leven […]

Read More

Lijst van eerste vrouwelijke wethouders van Nederland

Dit is een lijst met de eerste vrouwelijke wethouders in Nederland, per gemeente, van wat tot nu toe bekend is. Op de foto: Hermina Straalman-Kremer, de eerste vrouwelijke wethouder van Hilversum (1945). Bron: SAGV Eerste vrouwelijke wethouder? Blijkbaar vonden media het erg moeilijk om te bepalen wie nou de eerste vrouwelijke wethouder van Nederland was. […]

Read More